Fiziksel sunucunuzu kendi ofisinizde çalıştırmak yerine profesyonel bir veri merkezinde konumlandırmak; enerji, internet bağlantısı, fiziksel güvenlik ve iklimlendirme gibi birçok altyapı sorununu tek noktada çözmenizi sağlar. Özellikle İstanbul lokasyon sunucu barındırma arayan işletmeler için bağlantı kalitesi, veri merkezinin altyapısı, müdahale imkânları ve network seçenekleri karar aşamasında doğrudan önem taşır.
İstanbul Başakşehir'de bulunan DataCasa, sunucu barındırma ve veri merkezi hizmetleri açısından değerlendirilebilecek tesislerden biridir. DataCasa'nın resmi bilgilerinde tesisin toplam 2.500 m² alana ve iki adet 500 m² beyaz alana sahip olduğu belirtilmektedir. Veri merkezi ayrıca operatör bağımsız yapısını ve farklı servis sağlayıcı seçeneklerini öne çıkarmaktadır.
Peki co-location hizmeti tam olarak nedir, İstanbul lokasyon neden tercih edilir ve bir sunucuyu veri merkezine göndermeden önce hangi detayları kontrol etmek gerekir?
Sunucu barındırma, diğer adıyla co-location veya colocation, size ait fiziksel sunucunun profesyonel bir veri merkezinde çalıştırılmasıdır.
Burada önemli bir ayrım vardır: dedicated sunucu kiralamada donanım hizmet sağlayıcısına aittir. Co-location hizmetinde ise işlemci, RAM, diskler, RAID kartı ve diğer donanımlarıyla fiziksel sunucu sizin mülkiyetinizdedir.
Veri merkezi temel olarak sunucunun ihtiyaç duyduğu;
rack alanını,
elektrik altyapısını,
internet bağlantısını,
IP adreslerini,
soğutmayı,
fiziksel güvenliği,
network altyapısını
sağlar.
Hizmet sağlayıcıya göre KVM erişimi, DDoS koruması, firewall, BGP, yedekli bağlantı, uzaktan müdahale ve ek IP blokları gibi hizmetler de pakete dahil edilebilir veya ayrıca sunulabilir.
Bu model özellikle kendi donanımını kullanmak isteyen ancak ofiste sunucu odası kurmanın maliyetiyle uğraşmak istemeyen şirketler için avantajlıdır.
Sunucunun fiziksel olarak nerede bulunduğu hâlâ önemlidir. Kullanıcılarınızın büyük bölümü Türkiye'deyse İstanbul lokasyon, ağ gecikmesi ve fiziksel erişilebilirlik açısından mantıklı seçeneklerden biri olabilir.
Bir web sitesi, API, oyun altyapısı, ERP sistemi veya kurumsal uygulama Türkiye'deki kullanıcılara hizmet veriyorsa ağ rotasının gereksiz yere yurt dışına çıkması istenmez.
İstanbul lokasyonlu bir veri merkezi özellikle Marmara Bölgesi başta olmak üzere Türkiye'deki kullanıcılara hizmet veren projelerde düşük gecikmeli bağlantı açısından avantaj sağlayabilir.
Ancak yalnızca sunucunun İstanbul'da olması iyi ping garantisi vermez. Kullanılan operatörler, peering bağlantıları, BGP rotaları, kapasite ve hizmet sağlayıcının network tasarımı da sonucu ciddi şekilde etkiler.
Bu nedenle seçim yaparken yalnızca “İstanbul datacenter” ifadesine değil, ağ altyapısının tamamına bakmak gerekir.
Co-location hizmetinde donanım size ait olduğu için bazı durumlarda fiziksel işlem gerekebilir.
Örneğin:
disk değiştirilmesi,
RAM eklenmesi,
RAID kartı değişimi,
PSU arızası,
kablo kontrolü,
sunucunun yeniden başlatılması,
BIOS veya donanım kontrolü
gibi işlemler fiziksel erişim gerektirebilir.
İstanbul'da bulunan işletmeler açısından sunucunun yine İstanbul'daki bir veri merkezinde olması, gerektiğinde donanıma ulaşmayı kolaylaştırabilir.
Remote Hands hizmeti bulunuyorsa birçok küçük müdahale için veri merkezine gitmeye de gerek kalmaz.
DataCasa veri merkezi İstanbul'un Başakşehir ilçesinde bulunuyor. Firmanın resmi sitesinde adres Kayabaşı, Başakşehir/İstanbul olarak belirtiliyor. Veri merkezinin toplam 2.500 m² alana sahip olduğu ve bunun içerisinde iki adet 500 m² beyaz alan bulunduğu ifade ediliyor.
DataCasa aynı zamanda kendisini operatör bağımsız bir veri merkezi olarak tanımlıyor. Resmi altyapı bilgilerinde TI Sparkle, Türk Telekom ve Turkcell Superonline gibi servis sağlayıcı seçeneklerinden söz ediliyor.
Operatör bağımsız yapı özellikle kurumsal co-location projelerinde önemlidir. Çünkü altyapının tek bir internet servis sağlayıcısına tamamen bağımlı olması yerine farklı bağlantı seçeneklerinin değerlendirilebilmesine imkân tanır.
“Tier 3 veri merkezi” veya “Tier III datacenter” ifadeleri sunucu barındırma araştırması yapan kullanıcıların en sık karşılaştığı terimler arasındadır.
DataCasa kendi resmi sitesinde Uptime Institute Tier III sertifikasına sahip olduğunu belirtmektedir. Bununla birlikte Uptime Institute'un güncel resmi dizininde Datema Bilişim Ticaret AŞ – DATACASA DC IST-1 tesisi İstanbul, Türkiye lokasyonunda Tier III Certification of Design Documents (TCDD) kaydıyla listelenmektedir.
Buradaki ayrım önemlidir.
Uptime Institute'un Tier sertifikasyonlarında tasarım belgelerinin sertifikalandırılması ile inşa edilmiş tesisin ayrıca sertifikalandırılması aynı şey değildir. Bu nedenle veri merkezi karşılaştırması yaparken yalnızca “Tier III” ifadesini görmek yerine sertifikanın tam kapsamını kontrol etmek daha sağlıklı bir yaklaşımdır.
DataCasa'nın kendi sitesinde Tier III altyapısı için süreklilik oranı %99,982 olarak belirtilmektedir.
En ucuz sunucu barındırma paketini seçmek her zaman en ekonomik çözüm değildir. Sunucunuzun güç tüketimi, trafik miktarı ve ihtiyacınız olan operasyonel destek toplam maliyeti doğrudan değiştirir.
Teklif almadan önce aşağıdaki başlıkları netleştirmek gerekir.
Rack tipi sunucuların kapladığı alan “U” birimiyle ifade edilir.
Genellikle:
| Sunucu Tipi | Yaklaşık Alan |
|---|---|
| Standart ince rack sunucu | 1U |
| Daha büyük rack sunucu | 2U |
| Storage veya GPU sistemleri | 2U-4U+ |
| Çok sayıda sunucu | Kabinet / Rack |
Elinizde tek bir Dell PowerEdge veya HPE ProLiant sunucu varsa 1U ya da 2U barındırma yeterli olabilir.
Sunucu sayısı arttıkça tek tek cihaz barındırmak yerine çeyrek kabinet, yarım kabinet veya tam kabinet kiralama daha mantıklı hâle gelebilir.
Co-location fiyatlandırmasında en kritik kalemlerden biri enerjidir.
Bir sunucunun çift güç kaynağına sahip olması, mutlaka iki kat elektrik tükettiği anlamına gelmez. Gerçek tüketim donanımın yüküne bağlıdır.
Özellikle şu sistemlerde güç ihtiyacını önceden hesaplamak gerekir:
çift işlemcili sunucular,
GPU sunucuları,
yüksek disk yoğunluklu storage sistemleri,
eski nesil Xeon sistemler,
yüksek çekirdek sayısına sahip işlemciler.
1 amperlik paket satın alıp sürekli sınırda çalışan bir sunucu kullanmak doğru değildir. Sunucunun normal tüketiminin yanında yoğun yük altında ulaşabileceği maksimum değer de dikkate alınmalıdır.
“1 Gbit port” ile “1 Gbit internet” aynı anlama gelmeyebilir.
Örneğin sunucunuz fiziksel olarak 1 Gbit Ethernet portuna bağlı olsa bile hizmet paketiniz 100 Mbit internet erişimi içerebilir.
Teklif alırken şu soruların ayrı ayrı cevaplanması gerekir:
Fiziksel port kaç Gbit?
İnternet erişim hızı kaç Mbit/Gbit?
Trafik limiti bulunuyor mu?
Aylık trafik kotası var mı?
Upload ve download simetrik mi?
10G port alınabiliyor mu?
Ek bandwidth nasıl ücretlendiriliyor?
Özellikle yüksek trafik üreten CDN, video, yedekleme, oyun veya dosya dağıtım projelerinde bu ayrıntılar önemlidir.
Sunucunun güçlü olması DDoS saldırılarına karşı korunduğu anlamına gelmez.
Çok yüksek trafik alan veya saldırı riski taşıyan projelerde network tarafında koruma bulunması gerekir. Oyun sunucuları, e-ticaret siteleri, API servisleri ve yoğun ziyaretçi alan platformlar bu konuda daha hassastır.
DDoS hizmetini değerlendirirken yalnızca “koruma var” bilgisini yeterli görmemek gerekir.
Şunları sormakta fayda vardır:
Koruma sürekli mi, saldırı anında mı aktif oluyor?
Layer 3/4 saldırıları filtreleniyor mu?
Layer 7 için ayrıca çözüm gerekiyor mu?
Koruma kapasitesi nedir?
Temiz trafik hangi altyapı üzerinden geliyor?
False-positive durumunda müdahale süreci nasıl işliyor?
Uzmansoft'un mevcut sunucu barındırma sayfasında DDoS koruması, firewall, KVM erişimi, Remote Hands ve 10G port seçeneği hizmet özellikleri arasında belirtilmektedir.
Sunucunuz veri merkezindeyken her küçük sorun için fiziksel olarak tesise gitmek pratik değildir.
Remote Hands, veri merkezi veya hizmet sağlayıcı teknik ekibinin sizin talebiniz doğrultusunda fiziksel sunucu üzerinde belirli işlemleri gerçekleştirmesidir.
Örneğin sunucunun güç bağlantısını kontrol etmek, network kablosunu değiştirmek, yeniden başlatmak veya belirli bir donanımı kontrol etmek Remote Hands kapsamında değerlendirilebilir.
Sunucu barındırma hizmeti satın almadan önce Remote Hands hizmetinin;
7/24 olup olmadığını,
hangi işlemleri kapsadığını,
ücretsiz müdahale sınırı bulunup bulunmadığını,
donanım değişiminin nasıl gerçekleştirildiğini
öğrenmek faydalıdır.
Uzaktan çalışan ekipler ve veri merkezine düzenli gitme imkânı bulunmayan şirketler için bu hizmet ciddi kolaylık sağlar.
Teknik olarak alınabilir ancak tavsiye edilmez.
Dell iDRAC, HPE iLO, Supermicro IPMI gibi out-of-band yönetim sistemleri sunucunun işletim sistemi çalışmasa bile cihazı uzaktan yönetmenize yardımcı olur.
Bunun yanında harici KVM erişimi de özellikle işletim sistemi kurulumu veya boot sorunları sırasında hayat kurtarabilir.
Sunucu açılmıyorsa SSH veya RDP bağlantısı zaten çalışmayacaktır. KVM sayesinde BIOS ekranına ulaşabilir, ISO bağlayabilir ve işletim sistemi kurulumu gerçekleştirebilirsiniz.
Bu nedenle İstanbul colocation sunucu barındırma hizmeti seçerken ücretsiz veya ücretli KVM desteğinin bulunup bulunmadığını kontrol etmek gerekir.
Tek bir web sunucusu barındıracaksanız birkaç IPv4 adresi yeterli olabilir.
Ancak hosting şirketleri, SaaS sağlayıcıları, ISP altyapıları veya kendi networkünü yöneten firmalar için ihtiyaç daha farklıdır.
Bu durumda şu seçenekler gündeme gelebilir:
ek IPv4 adresleri,
IPv6 subnet,
/29, /28, /27 gibi IPv4 blokları,
kendi ASN numaranız,
BGP session,
kendi IP bloğunuzu announce etme,
yedekli uplink.
BGP kullanmayı planlıyorsanız bunu sunucuyu veri merkezine göndermeden önce belirtmek önemlidir. Her standart co-location paketi BGP hizmetini otomatik olarak içermez.
Co-location her proje için gerekli değildir.
Tek bir küçük web sitesi çalıştırıyorsanız VDS veya dedicated sunucu kiralamak daha ekonomik ve kolay olabilir.
Buna karşılık aşağıdaki durumlarda fiziksel sunucunuzu barındırmak mantıklı olabilir:
Kendi donanım altyapısını oluşturmak isteyen hosting firmaları için co-location, donanım kontrolünü tamamen şirkette bırakır.
ERP, CRM, muhasebe, veritabanı ve özel uygulamalarını kendi fiziksel donanımı üzerinde çalıştırmak isteyen şirketler tercih edebilir.
Yüksek işlemci performansı isteyen oyun projelerinde belirli işlemci modellerinin kullanılması gerekebilir. Kendi donanımınızı oluşturmak bu noktada daha fazla esneklik sağlar.
VMware ESXi, Proxmox VE, Hyper-V veya benzeri platformlarla onlarca sanal makine çalıştıran işletmeler güçlü fiziksel hostlarını veri merkezinde konumlandırabilir.
Yüksek disk kapasitesi gereken projelerde uzun vadede kendi storage donanımınızı kullanmak avantaj sağlayabilir.
İki hizmet arasındaki temel fark donanım sahipliğidir.
| Özellik | Co-Location | Dedicated Sunucu |
|---|---|---|
| Fiziksel donanım | Size ait | Sağlayıcıya ait |
| Donanım seçimi | Tam kontrol | Paketlerle sınırlı |
| İlk yatırım | Daha yüksek | Daha düşük |
| Aylık ödeme | Barındırma ağırlıklı | Donanım + altyapı |
| Arızalı parça | Genellikle müşteri sorumluluğunda | Genellikle sağlayıcı |
| Uzun dönem maliyet | Kullanıma göre avantajlı olabilir | Donanıma göre değişir |
| Özelleştirme | Çok yüksek | Sağlayıcıya bağlı |
Örneğin elinizde hâlihazırda güçlü bir Dell veya HPE sunucu varsa yeni bir dedicated sunucu kiralamak yerine mevcut cihazınızı barındırmak daha mantıklı olabilir.
Sıfırdan başlayacaksanız sunucu satın alma maliyetini de hesaba katmak gerekir.
Co-location siparişi vermeden önce küçük bir hazırlık ileride yaşanabilecek birçok sorunu engeller.
Sunucunun kaç U olduğunu kontrol edin.
Ortalama ve maksimum güç tüketimini hesaplayın.
Tek veya çift PSU kullandığınızı belirtin.
1G veya 10G port ihtiyacınızı belirleyin.
Aylık trafik beklentinizi hesaplayın.
Kaç IPv4 adresine ihtiyacınız olduğunu belirleyin.
iDRAC, iLO veya IPMI erişimini yapılandırın.
Disklerin ve RAID yapısının sağlıklı olduğunu kontrol edin.
Güncel yedek alın.
DDoS koruması ihtiyacınızı belirtin.
Remote Hands ücretlerini öğrenin.
BGP gerekiyorsa siparişten önce görüşün.
Sunucu teslim ve kargo prosedürünü öğrenin.
Özellikle yedekleme konusu ihmal edilmemelidir. RAID, UPS veya Tier altyapısı bir yedekleme sistemi değildir. Kritik veriler mutlaka ayrı bir ortamda yedeklenmelidir.
İstanbul sunucu barındırma fiyatları tek bir rakam üzerinden değerlendirilemez.
Fiyatı belirleyen başlıca faktörler şunlardır:
Rack alanı: 1U, 2U veya daha fazla alan kullanılması.
Elektrik: Sunucunun amper veya kW bazında tüketimi.
Bandwidth: İnternet bağlantısının 100 Mbit, 1 Gbit, 10 Gbit veya farklı kapasitede olması.
Trafik: Limitsiz, belirli TB kotası veya commit bandwidth modeli kullanılabilir.
IP adresleri: Ek IPv4 blokları ayrıca ücretlendirilebilir.
DDoS koruması: Koruma kapasitesi ve kullanılan sistem fiyatı etkileyebilir.
Remote Hands: Fiziksel müdahale kapsamına göre ayrıca ücret çıkabilir.
BGP ve network hizmetleri: ASN veya özel routing talepleri standart paket dışında değerlendirilebilir.
Bu nedenle yalnızca aylık fiyatı karşılaştırmak yerine paketlerin aynı özelliklere sahip olup olmadığı kontrol edilmelidir.
50 Mbit internet sunan bir paket ile 1 Gbit bağlantı sağlayan başka bir paketi yalnızca fiyat üzerinden karşılaştırmak sağlıklı sonuç vermez.
Profesyonel bir veri merkezini sıradan bir sunucu odasından ayıran en önemli noktalardan biri altyapının hata durumları düşünülerek tasarlanmasıdır.
Elektrik, soğutma ve network gibi sistemlerin mümkün olduğunca tek hata noktasına bağlı olmaması kritik uygulamalarda önem kazanır.
DataCasa'nın resmi bilgilerinde VESDA hava örneklemeli yangın algılama, gazlı yangın söndürme, 7/24 fiziksel güvenlik ve sürekli kamera takibi gibi altyapı özelliklerinden söz edilmektedir.
Uptime Institute'un resmi kayıtlarında ise İstanbul'daki DATACASA DC IST-1 projesinin Tier III Design Documents sertifikası yer almaktadır.
Özellikle kritik sistem barındıracak şirketlerin teklif aşamasında enerji, jeneratör, UPS, soğutma, network ve sertifikasyon kapsamlarını hizmet sağlayıcıdan ayrıca istemesi doğru olacaktır.
Size ait fiziksel sunucunun İstanbul'daki profesyonel bir veri merkezine yerleştirilerek elektrik, internet, rack alanı, soğutma ve fiziksel güvenlik hizmetlerinin veri merkezi üzerinden sağlanmasıdır.
DataCasa veri merkezi İstanbul Başakşehir'de bulunmaktadır. Firmanın resmi sitesinde tesisin toplam 2.500 m² alana sahip olduğu belirtilmektedir.
DataCasa kendi sitesinde Uptime Institute Tier III sertifikasını belirtmektedir. Uptime Institute'un resmi kayıtlarında DATACASA DC IST-1 için Tier III Certification of Design Documents kaydı bulunmaktadır.
Fark temel olarak rack içerisinde kullanılan fiziksel alandır. 2U sunucu, 1U modele göre iki kat rack yüksekliği kullanır. Bu nedenle barındırma maliyeti de farklı olabilir.
Sunucu müşteriye aittir. Veri merkezi veya hizmet sağlayıcı rack alanı, elektrik, network ve anlaşmaya göre diğer altyapı hizmetlerini sağlar.
Her proje aynı risk seviyesinde değildir ancak internete açık ve kritik hizmetlerde DDoS koruması önemli bir avantajdır. Özellikle oyun, hosting, e-ticaret ve yoğun trafik alan projelerde koruma kapasitesi önceden değerlendirilmelidir.
Evet. İşletim sistemi üzerinden SSH veya RDP kullanılabilir. Ayrıca iDRAC, iLO, IPMI veya KVM gibi sistemler sayesinde işletim sistemi çalışmasa bile sunucunun uzaktan yönetilmesi mümkün olabilir.
Rack alanı, elektrik tüketimi, bağlantı hızı, trafik miktarı, IP ihtiyacı, DDoS koruması, Remote Hands ve BGP gibi ek network hizmetleri aylık maliyeti etkileyen başlıca faktörlerdir.
İstanbul lokasyon sunucu barındırma, kendi fiziksel donanımından vazgeçmeden profesyonel veri merkezi altyapısından yararlanmak isteyen işletmeler için güçlü bir alternatiftir. Burada yalnızca sunucunun İstanbul'da bulunmasına değil; enerji altyapısı, network kalitesi, DDoS koruması, uzaktan erişim, Remote Hands, IP seçenekleri ve veri merkezinin teknik standartlarına birlikte bakmak gerekir.
DataCasa'nın Başakşehir lokasyonu, operatör bağımsız yapısı ve Uptime Institute kayıtlarında yer alan DATACASA DC IST-1 Tier III Design Documents sertifikasyonu, İstanbul'da co-location araştırması yapan işletmelerin karşılaştırabileceği kriterler arasında yer alıyor.
Elinizdeki sunucunun 1U/2U alan ihtiyacı, güç tüketimi, bandwidth, IP sayısı ve network gereksinimlerini belirledikten sonra Uzmansoft üzerinden ihtiyacınıza uygun sunucu barındırma seçeneklerini değerlendirebilir ve projenize özel teklif talep edebilirsiniz.
